کانتوپلاستی چیست؟ هر آنچه درباره عمل چشم گربهای باید بدانید
کانتوپلاستی چیست؟
کانتوپلاستی (Canthoplasty) یک جراحی پلاستیک و زیبایی چشم است که روی گوشه خارجی چشم (کانتوس جانبی) انجام میشود. در این عمل، جراح بافتها و تاندون گوشه چشم را تقویت یا جابهجا میکند تا:
- چشمها کشیدهتر و بادامیتر شوند،
- افتادگی گوشه بیرونی پلک برطرف شود،
- حالت خستگی یا غمگین چشمها کمتر شود،
- هماهنگی و تقارن چشمها با بقیه صورت بهتر شود.
بهخاطر نتیجهای که معمولاً حالت «چشم گربهای» یا «چشم روباهی» ایجاد میکند، در بین عموم این جراحی بیشتر با نام عمل چشم گربهای شناخته میشود.
جدول خلاصه: مهمترین نکات درباره کانتوپلاستی
| موضوع | توضیح کوتاه |
|---|---|
| کانتوپلاستی چیست؟ | جراحی گوشه خارجی چشم برای کشیدهتر و بادامیتر شدن چشم یا اصلاح افتادگی پلک |
| محل جراحی | کانتوس جانبی؛ نقطه اتصال پلک بالا و پایین در گوشه بیرونی چشم |
| اهداف اصلی | زیبایی (چشم گربهای، بادامی) و گاهی ترمیمی (تقویت پلک شل، بهبود میدان دید) |
| نوع بیهوشی | اغلب بیحسی موضعی با آرامبخش یا بیهوشی عمومی، بسته به شرایط فرد |
| مدت عمل | حدود ۶۰ تا ۱۲۰ دقیقه، در صورت ترکیب با جراحیهای دیگر طولانیتر میشود |
| دوره نقاهت اولیه | تقریباً ۷ تا ۱۴ روز برای کاهش تورم و کبودی |
| ماندگاری نتیجه | بلندمدت و سالها پایدار؛ تحت تأثیر روند طبیعی پیری قرار میگیرد |
| تفاوت با بلفاروپلاستی | بلفاروپلاستی روی پلک و پوست و چربی اضافه کار میکند؛ کانتوپلاستی روی گوشه چشم و تاندونها |
| روشهای غیرجراحی مشابه | لیفت با نخ، لیفت شقیقه، تکنیکهای آرایشی؛ موقتی و سطحی، بدون تغییر ساختار پلک |
| کاندید مناسب | افراد سالم با افتادگی گوشه پلک، چشمهای رو به پایین، یا تمایل به چشم کشیدهتر |
آناتومی ساده گوشه چشم و نقش آن در زیبایی
برای درک بهتر اینکه کانتوپلاستی چشم چیست، لازم است بهطور خیلی ساده با آناتومی گوشه چشم آشنا شویم:
- کانتوس داخلی: گوشه داخلی چشم، نزدیک بینی
- کانتوس خارجی: گوشه بیرونی چشم، نزدیک شقیقه
- تاندون کانتال جانبی: رشته فیبری محکمی که گوشه خارجی پلک را به استخوانهای اطراف چشم متصل میکند و مثل «قلاب» پلکها را در جای خود نگه میدارد.
شیب طبیعی چشم (یعنی اینکه گوشه بیرونی کمی بالاتر، همسطح، یا پایینتر از گوشه داخلی باشد) در نگاه کلی صورت، نقش زیادی در انتقال احساسات مثل:
- خستگی،
- شادی،
- غم یا عصبانیت،
- و حتی سن ظاهری
دارد. کانتوپلاستی با اصلاح محل و وضعیت همین تاندون و بافتهای اطراف، شکل چشم را تغییر میدهد.
کانتوپلاستی چشم چه کاربردهایی دارد؟
این جراحی هم میتواند زیبایی باشد و هم ترمیمی (در مواردی که افتادگی شدید پلک یا شل شدن بافتها باعث مشکل عملکردی میشود).
کاربردهای زیبایی کانتوپلاستی
در حوزه زیبایی، کانتوپلاستی بیشتر برای موارد زیر انجام میشود:
- ایجاد فرم چشم گربهای یا چشم روباهی (گوشه خارجی بالاتر از گوشه داخلی)
- بادامیتر و کشیدهتر کردن چشمها
- رفع حالت چشم رو به پایین (چشمی که گوشه بیرونیاش کمی افتاده است)
- هماهنگ کردن چشمها با لیفت شقیقه، لیفت ابرو یا سایر جراحیهای زیبایی صورت
- اصلاح عدم تقارن خفیف بین دو چشم
کاربردهای ترمیمی کانتوپلاستی
در برخی افراد، کانتوپلاستی علاوه بر زیبایی، جنبه درمانی هم دارد، مثلاً در:
- شل شدن و بیرونزدگی پلک تحتانی (اکتروپیون) بر اثر سن، جراحیهای قبلی یا ضربه
- افتادگی شدید گوشه خارجی که میدان دید جانبی را محدود کرده است
- نیاز به حمایت بیشتر پلک بعد از بلفاروپلاستی یا سایر جراحیهای اطراف چشم
انواع کانتوپلاستی و اپی کانتوپلاستی چیست؟
۱. کانتوپلاستی جانبی (گوشه خارجی چشم)
وقتی در گوگل جستجو میکنید «کانتوپلاستی چیست» یا «عمل چشم گربهای چیست»، تقریباً همیشه منظور همین نوع است.
در کانتوپلاستی جانبی، جراح:
- برشی کوچک در گوشه بیرونی چشم ایجاد میکند،
- تاندون کانتال جانبی را آزاد، کوتاه یا در نقطهای بالاتر و محکمتر به استخوان میدوزد،
- و سپس برش را با بخیههای ظریف میبندد.
نتیجه این کار، بالا رفتن و کشیده شدن گوشه خارجی چشم است که میتواند حالت چشم گربهای ایجاد کند.
۲. اپی کانتوپلاستی چیست؟
اصطلاح اپی کانتوپلاستی (Epicanthoplasty) بیشتر به جراحی گوشه داخلی چشم گفته میشود. در برخی نژادها (بهویژه آسیای شرقی) چین پوستی اضافی در گوشه داخلی چشم وجود دارد که میتواند:
- چشم را باریکتر نشان دهد،
- یا حتی کمی روی میدان دید تأثیر بگذارد.
در اپی کانتوپلاستی، جراح این چین پوستی را اصلاح یا کم میکند تا:
- چشم درشتتر و بازتر دیده شود،
- فاصله بین چشمها متعادلتر شود،
- و حالت خسته یا درهم چهره کمتر شود.
در بعضی افراد، برای رسیدن به فرم چشم ایدهآل، کانتوپلاستی جانبی + اپی کانتوپلاستی بهصورت ترکیبی انجام میشود.
تفاوت کانتوپلاستی با بلفاروپلاستی و لیفت شقیقه
خیلی از مراجعهکنندگان هنگام مشاوره، بین این سه عمل کمی سردرگم میشوند. بهطور خلاصه:
بلفاروپلاستی چیست و چه فرقی دارد؟
بلفاروپلاستی جراحی پلک است و بیشتر روی:
- پوست اضافه پلک بالا یا پایین،
- چربیهای برجسته (پف پلک)،
- و چین و چروکهای اطراف پلک
تمرکز دارد. هدف بلفاروپلاستی جوانسازی پلک است؛ یعنی چشم همان فرم کلی خود را حفظ میکند اما جوانتر و کمپفتر بهنظر میرسد.
درحالیکه کانتوپلاستی مستقیماً روی فرم گوشه چشم و شیب آن کار میکند و میتواند فرم کلی چشم را تغییر دهد. در بسیاری از مراجعان، این دو عمل در یک جلسه و مکمل هم انجام میشوند. اگر مایلید درباره فرآیند بلفاروپلاستی بیشتر بدانید، مطلب فرآیند انجام بلفاروپلاستی در وبلاگ کلینیک گونه میتواند برایتان مفید باشد.
تفاوت کانتوپلاستی با لیفت شقیقه و لیفت چشم بدون جراحی
- لیفت شقیقه یا لیفت اندوسکوپیک ابرو، پوست و بافتهای شقیقه و دم ابرو را بالا میکشد؛ این کار بهطور غیرمستقیم روی چشمها تأثیر میگذارد.
- روشهایی مثل لیفت چشم با نخ یا دستگاهها (هایفوتراپی، RF و …) بیشتر روی پوست کار میکنند و ساختار تاندون گوشه چشم را تغییر نمیدهند، بنابراین نتیجه آنها معمولاً موقتی است.
در مقابل، کانتوپلاستی یک تغییر ساختاری در تاندونها و رباطهای گوشه چشم ایجاد میکند و نتیجه آن بهمراتب پایدارتر است.
کانتوپلاستی چشم چگونه انجام میشود؟ مراحل به زبان ساده
جزئیات دقیق جراحی بسته به شرایط هر فرد متفاوت است، اما بهطور کلی مراحل انجام کانتوپلاستی به این صورت است:
مراحل انجام کانتوپلاستی (بهصورت شمارهگذاریشده)
- ویزیت و مشاوره اولیه
در این جلسه، پزشک فرم چشم، تقارن دو چشم، وضعیت پلکها، شلی پوست و انتظار شما از نتیجه را بررسی میکند. در صورت نیاز، عکسبرداری و آزمایشهای اولیه درخواست میشود. - طراحی و برنامهریزی
بر اساس آناتومی صورت و سلیقه شما، میزان لیفت گوشه چشم، زاویه مناسب و احتمالاً ترکیب آن با بلفاروپلاستی، لیفت شقیقه یا سایر روشها برنامهریزی میشود. - انتخاب نوع بیهوشی
بسته به شرایط، عمل میتواند با بیحسی موضعی همراه با داروی آرامبخش، یا با بیهوشی عمومی انجام شود. این تصمیم با نظر پزشک بیهوشی و جراح گرفته میشود. - ایجاد برش کوچک در گوشه خارجی
جراح در ناحیه کانتوس جانبی برش ظریفی ایجاد میکند؛ معمولاً این برش در چینهای طبیعی پوست پنهان میشود تا جای بخیه مشخص نباشد. - آزاد کردن و تنظیم تاندون کانتال
تاندون کانتال جانبی شل یا کشیدهشده آزاد میشود؛ سپس در سطح بالاتر یا محکمتری به استخوان کنار چشم فیکس میشود تا گوشه چشم بالا برود و فرم بادامی ایجاد شود. - بخیه و پانسمان
بعد از اصلاح موقعیت تاندون، برش با بخیههای ظریف بسته میشود. در بعضی موارد، پانسمان سبک روی ناحیه گذاشته میشود. - ریکاوری اولیه
چند ساعت پس از عمل، وقتی وضعیت عمومی پایدار شد، بیمار مرخص میشود و دستورالعملهای مراقبتی، داروها و زمان ویزیت بعدی اعلام میشود.
کانتوپلاستی برای چه کسانی مناسب است؟
پاسخ دقیق به این سؤال فقط بعد از معاینه کامل امکانپذیر است، اما بهطور کلی کاندیدهای مناسب کانتوپلاستی این ویژگیها را دارند:
- سلامت عمومی خوب و نداشتن بیماری کنترلنشده قلبی–عروقی، دیابت پیشرفته یا اختلالات انعقادی
- سن معمولاً بالای ۱۸ سال
- افتادگی یا رو به پایین بودن گوشه خارجی چشم
- شل شدن پلک تحتانی یا بیرونزدگی خفیف پلک
- نارضایتی از فرم چشم و تمایل به چشم کشیدهتر و بادامی
- انتظار واقعبینانه از نتیجه (علمی و متناسب با آناتومی فرد)
در مقابل، افرادی که خشکی شدید چشم، بیماریهای فعال سطح چشم، عفونت، یا مشکلات جدی بینایی دارند، باید با دقت بیشتری بررسی شوند و ممکن است اصلاً کاندید مناسب این جراحی نباشند.
مزایا و معایب کانتوپلاستی چیست؟
مزایای کانتوپلاستی
- ایجاد فرم چشم بادامی، گربهای یا جوانتر بهطور نسبتاً پایدار
- بهبود تقارن چشمها و هماهنگی با ابرو و گونه
- از بین رفتن حالت خسته، غمگین یا رو به پایین بودن چشم
- امکان ترکیب با بلفاروپلاستی یا لیفت شقیقه برای جوانسازی کامل اطراف چشم
- در موارد خاص، کمک به بهبود میدان دید جانبی
معایب و محدودیتها
- یک جراحی تهاجمی است و مانند هر عمل دیگری نیاز به بیحسی، برش و بخیه دارد.
- دوره نقاهت کوتاهمدتی با تورم و کبودی بههمراه دارد.
- نتایج آن برگشتپذیری ساده مثل روشهای موقتی (چسب لیفت، آرایش یا نخ) ندارد؛ یعنی باید با تصمیم آگاهانه انجام شود.
- بسته به آناتومی فرد، ممکن است نتوان هر مدل دلخواه چشم (مثلاً عکس یک سلبریتی) را کاملاً تکرار کرد.
مراقبتهای قبل از عمل کانتوپلاستی
برای داشتن جراحی ایمنتر و نتیجه بهتر، رعایت چند نکته قبل از عمل ضروری است:
- انجام آزمایشهای خون، نوار قلب و در صورت نیاز مشاوره داخلی یا قلب
- قطع یا تنظیم داروهای رقیقکننده خون با نظر پزشک (مثل آسپرین و …)
- ترک سیگار و قلیان حداقل ۲ هفته قبل از عمل، چون روی ترمیم زخم اثر منفی دارد
- خودداری از مصرف الکل
- خواب کافی در شب قبل از عمل
- حضور همراه در روز جراحی برای کمک در رفتوآمد
- هماهنگی دقیق با تیم درمان درباره بیماریها و داروهای مصرفی
مراقبتهای بعد از عمل کانتوپلاستی
نکات کلی بعد از جراحی
در روزها و هفتههای اول بعد از کانتوپلاستی:
- تورم، کبودی و احساس کشیدگی اطراف چشم طبیعی است.
- پزشک معمولاً قطره چشمی، پماد و داروی مسکن تجویز میکند که باید منظم استفاده شوند.
- از مالیدن چشمها، فشار و خم شدن طولانیمدت خودداری کنید.
- بهتر است برای چند شب اول، هنگام خواب سر بالاتر از بدن قرار بگیرد.
- از قرار گرفتن مستقیم در معرض آفتاب و گرمای شدید (سونا، جکوزی) خودداری کنید.
- در صورت تجویز، از کمپرس سرد ملایم طبق نظر پزشک استفاده کنید.
- بهطور منظم در زمانهای تعیینشده برای کشیدن بخیه و معاینه به پزشک مراجعه کنید.
چه زمانی میتوان به فعالیتهای عادی برگشت؟
این زمان برای هر فرد کمی متفاوت است، اما بهطور تقریبی:
- کارهای سبک روزمره: معمولاً از چند روز بعد
- بازگشت به محیط کار (اداری): حدود ۷ تا ۱۰ روز، وقتی تورم و کبودی کمتر شد
- آرایش چشم: طبق نظر پزشک، معمولاً بعد از چند هفته
- ورزشهای سنگین: حداقل ۳ تا ۴ هفته بعد از عمل و با اجازه جراح
اگر عمل کانتوپلاستی همراه بلفاروپلاستی یا لیفتهای دیگر انجام شده باشد، ممکن است دوره نقاهت کمی طولانیتر شود. برای آشنایی با جزئیات بیشتر مراقبتهای پلک، میتوانید مقاله مراقبتهای بعد از عمل بلفاروپلاستی در وبلاگ کلینیک گونه را هم مطالعه کنید.
عوارض احتمالی کانتوپلاستی و راههای کاهش آن
مثل هر عمل زیبایی و درمانی، کانتوپلاستی هم بدون ریسک نیست؛ اما اگر توسط جراح باتجربه و در مرکز معتبر انجام شود، احتمال بروز عوارض جدی پایین میآید.
عوارض شایع و معمولاً گذرا
- تورم و کبودی اطراف چشم
- احساس کشیدگی یا خشکی موقت چشم
- درد خفیف تا متوسط در روزهای اول
- کمی قرمزی در محل بخیه
این موارد معمولاً طی ۱ تا ۲ هفته بهتدریج برطرف میشوند.
عوارض نادر اما مهم
- عدم تقارن بین دو چشم
- مشکل در بستن کامل چشم (در صورت افراطی انجام شدن لیفت)
- عفونت زخم یا اسکار محسوس
- خشکی شدید و طولانیمدت چشم
- تغییرات غیرطبیعی در میدان دید
برای کاهش احتمال این عوارض:
- حتماً به جراح فوقتخصص یا متخصص باتجربه در جراحیهای پلک و اطراف چشم مراجعه کنید.
- انتظارات خود را واقعبینانه مطرح کنید تا از لیفتهای غیرطبیعی و اغراقشده پرهیز شود.
- تمام دستورالعملهای قبل و بعد از عمل را دقیق اجرا کنید.
ماندگاری نتایج کانتوپلاستی
یکی از سؤالات رایج این است که «نتیجه کانتوپلاستی دائمی است؟»
پاسخ این است که اصلاح موقعیت تاندون گوشه چشم یک تغییر ساختاری محسوب میشود و سالها ماندگار میماند؛ اما:
- روند طبیعی پیری پوست،
- شل شدن بافتها با گذر زمان،
- و سبک زندگی (مثلاً سیگار، آفتاب شدید و …)
میتواند در طول سالها روی ظاهر پلک و چشم اثر بگذارد. بنابراین میتوان گفت ماندگاری این عمل بلندمدت است ولی هیچ روشی نمیتواند پیری طبیعی را بهطور کامل متوقف کند.
کانتوپلاستی بهتر است یا روشهای غیرجراحی لیفت چشم؟
روشهایی مانند لیفت با نخ، لیفت شقیقه با دستگاههای انرژیمحور (مثل هایفو یا RF)، تزریق بوتاکس در اطراف چشم و حتی تکنیکهای آرایشی (خط چشم کشیده، شیدینگ و …) همگی میتوانند تا حدی چشم را کشیدهتر یا جوانتر نشان دهند؛ اما:
- هیچکدام ساختار تاندون کانتال را تغییر نمیدهند،
- نتایج آنها معمولاً موقتی است،
- و برای حفظ نتیجه، نیاز به تکرار دورهای دارند.
در مقابل، کانتوپلاستی برای افرادی که بهدنبال تغییر ساختاری و پایدارتر فرم گوشه چشم هستند، گزینه مناسبتری است؛ البته به شرطی که کاندید مناسبی باشند و با آگاهی کامل تصمیم بگیرند.
سوالات متداول
آیا کانتوپلاستی همان عمل چشم گربهای است؟
بله. وقتی میپرسیم «کانتوپلاستی چیست»، در واقع بیشتر منظور همان عمل چشم گربهای است که طی آن گوشه خارجی چشم کمی بالا برده و کشیده میشود تا فرم بادامی و گربهای ایجاد شود. البته کانتوپلاستی فقط محدود به زیبایی نیست و در برخی موارد جنبه ترمیمی هم دارد.
تفاوت بلفارو کانتوپلاستی چیست؟
بعضی جراحان، ترکیب همزمان بلفاروپلاستی + کانتوپلاستی را «بلفارو کانتوپلاستی» مینامند؛ یعنی در یک جلسه هم پوست و چربی اضافه پلک اصلاح میشود و هم گوشه خارجی چشم لیفت میگردد. این کار برای کسانی مناسب است که هم افتادگی و پف پلک دارند و هم میخواهند فرم چشمشان کشیدهتر شود.
آیا بعد از کانتوپلاستی جای بخیه میماند؟
برشها معمولاً در چینهای طبیعی گوشه چشم ایجاد میشوند تا بعد از ترمیم، کمترین دیده شدن را داشته باشند. در ماههای اول ممکن است کمی قرمزی یا برجستگی ظریف در محل برش دیده شود که بهتدریج کمرنگتر میشود. مراقبت مناسب، پرهیز از آفتاب مستقیم و استفاده از کرمهای ترمیمکننده تجویز شده توسط پزشک میتواند به بهبود جای بخیه کمک کند.
